قوله : فانّه استدلّ الخ : اين عبارت اشاره است به تعليل براى « يظهر » . قوله : على مذهبه بوجهين : قائلين به استحاله تعبّد بخبر واحد يا مطلق ظنّ نوعا به همين دو دليل تمسّك جسته‌اند ولى مرحوم علّامه اعلى اللّه مقامه در كتاب نهايه وجوه ديگرى را از طرف ايشان نقل فرموده از جمله : الف : اگر تعبّد و اعتماد به خبر واحد در فروع جايز باشد در اصول اعتقادى نيز بايد بتوان به آن استناد جست درحالىكه عدم جواز آن در اصول امرى است مفروغ عنه . ب : اگر تعبّد به ظنّ در اخبار جايز باشد بايد در قرآن نيز قائل بجواز آن شد درحالىكه علماء شرط كرده‌اند كه در ثبوت قرآن تواتر لازمست . ج : اگر عمل به خبر واحد جايز باشد لازمست در خبرين متعارضين نيز به آنها عمل شود درحالىكه بطلان لازم ظاهر و آشكار است . د : از سيّد مرتضى علم الهدى ( ره ) منقولست كه فرموده‌اند : عمل بخبر واحد لازمه‌اش اينست كه مصلحت ، مفسده و مفسده ، مصلحت شود . متن : الاوّل انّه لو جاز التّعبّد بخبر الواحد فى الاخبار عن النّبىّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم لجاز التّعبّد به فى الاخبار عن اللّه تعالى و التّالى باطل اجماعا . و الثّانى انّ العمل به موجب لتحليل الحرام و تحريم الحلال ، اذ لا يؤمن ان يكون ما اخبر بحلّيّته حراما و بالعكس . و هذا الوجه كما ترى جار فى مطلق الظّنّ ، بل فى مطلق الامارة الغير العلميّة و ان لم يفد الظّنّ . ترجمه : استدلال ابن قبه ( ره ) مرحوم ابن قبه چنانچه گفته شد به دو دليل استدلال فرموده :